Διαταραχές της γεύσης: Ποια νοσήματα και παράγοντες τις προκαλούν;

Διαταραχές της γεύσης: Ποια νοσήματα και παράγοντες τις προκαλούν;


Γράφει η Dr. Αναστασία Μοσχοβάκη, Ιατρός Ειδική Παθολόγος     
Οι διαταραχές της αίσθησης της γεύσης είναι παθολογικό σύμπτωμα που μειώνει δραστικά την ποιότητα ζωής των πασχόντων...
Οι διαταραχές γεύσης ευρίσκονται στην ρίζα πολλών καταθλιπτικών συνδρόμων ενώ συχνά συνοδεύουν σύνδρομα κόπωσης ποικίλλουσας αιτιολογίας.
         
Διακρίνουμε:
     
1.    Τις διαταραχές γεύσης, που χαρακτηρίζονται από μερική ή ολική απώλεια γευστικής λειτουργίας.
     
2.    Τις διαταραχές γεύσης, που χαρακτηρίζονται από αδυναμία αναγνώρισης των ποιοτήτων του ξινού-γλυκού-αλμυρού-πικρού, ή διάκρισης ορισμένων γεύσεων.
     
3.    Τις διαταραχές γεύσης, που χαρακτηρίζονται από ασυνήθιστη αντίληψη της γεύση (πχ. αίσθηση πικρίλας ή ξινίλας στο στόμα).
     
Οι υποδοχείς της γεύσης ευρίσκονται στους γευστικούς κάλυκες, που εντοπίζονται στην γλώσσα, την υπερώα, την επιγλωττίδα, τον οισοφάγο, τον λάρυγγα. Η αίσθηση της γεύσης εξυπηρετείται με τα προσωπικά, γλωσσοφαρυγγικά, πνευμονογαστρικά νεύρα. Οι κεντρικές συνδέσεις των νεύρων καταλήγουν στο στέλεχος του εγκεφάλου, στον πυρήνα της μονήρους δεσμίδας. Πολυάριθμες νευρικές οδοί συνδέονται με την γέφυρα, τη νήσο REIL, τον φλοιό, τον θάλαμο, τον πρόσθιο εγκέφαλο, τον υποθάλαμο, την ανώνυμη ταινία, τον κεντρικό πυρήνα της αμυγδαλής, την τελική ταινία.  Τα γευστικά ερεθίσματα, υπό φυσιολογικές συνθήκες, ερεθίζουν τα υποδεκτικά κύτταρα των γευστικών καλύκων και στη συνέχεια μεταφέρονται μέσω των νεύρων στον εγκέφαλο, στον οποίο σχηματοποιείται το τελικό γευστικό αίσθημα.
     
Παθολογικές καταστάσεις που εμποδίζουν την πρόσβαση της ουσίας στα υποδεκτικά κύτταρα του γευστικού κάλυκα (απώλεια μεταφοράς), ή προκαλούν βλάβη στα υποδεκτικά κύτταρα αυτά καθαυτά (αισθητηριακή απώλεια) ή βλάβη στα νεύρα και στις γευστικές οδούς (νευρική απώλεια) συνδέονται με διαταραχές γεύσης. Νοσήματα και παράγοντες που προκαλούν διαταραχές γεύσης λόγω απώλειας μεταφοράς είναι τα βαρέα μέταλλα, η ξηροστομία κλπ., νοσήματα και παράγοντες που προκαλούν διαταραχές γεύσης λόγω αισθητηριακής απώλειας είναι το γήρας, λοιμώξεις, ενδοκρινικά νοσήματα κλπ., νοσήματα και παράγοντες που προκαλούν διαταραχές γεύσης λόγω νευρικής απώλειας είναι οι μεταβολικές διαταραχές, τα τραύματα, οι λοιμώξεις, ο καρκίνος κλπ.
     
Οι μηχανισμοί είναι μεικτοί σε ορισμένες παθολογικές περιπτώσεις. Προβλήματα που συνοδεύονται από κακή παροχέτευση και άθροιση  υγρών στην  ρινική στοματογαρυγγική κοιλότητα όπως είναι οι πολύποδες της περιοχής, η  ιγμορίτιδα, ή αλλεργική ρινίτιδα μπορεί να προκαλέσουν άσχημη γεύση στόματος. Αίσθηση ξινίλας ή πικρίλας μπορεί να προκληθεί και από νοσήματα ή παθολογικές καταστάσεις που αλλάζουν την ποιότητα των σωματικών υγρών του στόματος, όπως είναι οι οδοντιατρικές παθήσεις και οι διαταραχές του γαστρεντερικού συστήματος.
     
Ενίοτε φυσιολογικές καταστάσεις όπως η κύηση που αλλάζουν το ορμονικό περιβάλλον του σώματος, κακές συνήθειες όπως το κάπνισμα, ψυχιατρικά νοσήματα, η κακή διατροφή, ορισμένα φάρμακα όπως αντικαταθλιπτικά, νευρολογικά φάρμακα αντιθυρεοειδικά φάρμακα προκαλούν  διαταραχές γεύσης.
     

 
Τι πρέπει να γνωρίζετε εσείς, που εμφανίζετε διαταραχή γεύσης:
     
•    Οι κοινές ιώσεις προκαλούν παροδική διαταραχή όσφρησης και γεύσης. Εάν πάσχετε από κοινή ίωση με ελαφρά συμπτώματα (π.χ. πονόλαιμο, μπούκωμα, χαμηλό πυρετό), η παραμονή στο σπίτι με καλή ενυδάτωση και διατροφή, επιβάλλεται, μέχρι η ίωση να «κάνει τον κύκλο της».
     
•    Βουρτσίζετε και καθαρίζετε με επιμέλεια σε καθημερινή βάση τα δόντια σας. Η κακή υγιεινή των δοντιών μπορεί να επηρεάσει δυσμενώς την γεύση.  Η χρήση οδοντικού νήματος ή στοματικού διαλύματος μπορεί να είναι απαραίτητη.
     
•    Το βούρτσισμα της γλώσσας με ειδικά εργαλεία όπως τα ξύστρα γλώσσας μπορεί να είναι χρήσιμη σε περιπτώσεις συλλογής βακτηρίων ή τροφίμων σε ορισμένα τμήματα της γλώσσας.  Το ξύσιμο της γλώσσας μπορεί να επιδεινώσει την άσχημη γεύση ή να προκαλέσει τραυματισμό όταν δεν γίνεται σωστά.
     
•    Η κατάχρηση αντιβιοτικών, προκαλεί δυσλειτουργία της γεύσης, λόγω υπερβολικής ανάπτυξης μυκήτων. Εάν λαμβάνετε αντιβιοτικά και δεν είναι απολύτως απαραίτητα, διακόψτε τα.
     
•    Αποφύγετε τα ακατάστατα γεύματα και την βαριά οινοποσία ιδιαίτερα πριν τον ύπνο. Παρομοίως αποφύγετε τα νυχτερινά γεύματα και την κατάκλιση αμέσως μετά το τελευταίο γεύμα της ημέρας για την αποφυγή παλινδρόμησης γαστρικών υγρών ή υπερέκκρισης οξέων και συσσώρευσής τους στο στόμα.
     
•    Ο κακώς θεραπευόμενος διαβήτης προκαλεί αλλοίωση των νευρικών γευστικών οδών και διαταραχές γεύσης.
     
•    Εάν η διαταραχή επιμένει, η σωστή παθολογική εξέταση είναι επιβεβλημένη. Η εργαστηριακή διερεύνηση των διαταραχών της γεύσης γίνεται με γενικές ή ειδικές εξετάσεις, ενώ η θεραπεία διαφοροποιείται ανάλογα με το αίτιο.

Tο διαβάσαμε εδώ

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ